עקזעקוטיװע
- נפֿתּלי אײדלמאַן
- יאַנקל־פּרץ בלום
- מינע־ליפֿשע װישװאַנאַט (קאַסירערקע)
- לאה צוקער
- דזשאָרדין קוציק (פֿאָרזיצער)
אָנגעשטעלטע
- יהודית בראָ־פּינהאַסיק
- יהודית װאַלעצקי
- אַניע קױפֿמאַן
עקזעקוטיװע
נפֿתּלי אײדלמאַן
איז שױן זײַן גאַנץ לעבן אַ כּלל־טוער אין דער װעלט פֿון ייִדיש. צו 16 יאָר האָט ער אײַנגעפֿירט אַ ייִדיש־קלאַס אין זײַן אײגענעם מיטל־שול און האָט אַלײן געלערנט דעם קלאַס. זינט דעמעלט האָט ער געלערנט אין פֿאַרשידענע ייִדישע אינסטיטוציעס, בתוכם אַרבעטער־רינג, טעמפּל־בית־ישׂראל (אין באָסטאָן), און אינעם ייִדיש־קלוב פֿון ברענדײַס־אוניװערסיטעט. זײַן ציל אין לעבן איז צו װױנען אױף אַ פֿאַרם אינעם פּראָװינץ צװישן אַנדערע ייִדיש־רעדערס. כּדי צו פֿאַרװירקלעכן דעם חלום, האָט ער געהאָלפֿן גרינדען ייִדיש־פֿאַרם, אַן אָרגאַניזאַציע װאָס װאָס האַלט ייִדישע שפּראַך־פּראָגראַמען אױף אַן אָרגאַנישער פֿאַרם אין גושן, ניו־יאָרק.
יאַנקל־פּרץ בלום
ייִדיש האָט יאַנקל־פּרץ בירושה דער עיקר פֿונעם טאַטנס צד׃ דער זײדע ע״ה איז געװען אַ זעצער בײַם פֿאָרװערטס, און די באָבע ע״ה, אַ פּױלישע, האָט אַװדאי אױך גערעדט ייִדיש כּל־ימיה. די מומע, צו לענגערע יאָר, איז אַ ייִדישיסטקע און האָט די אײגענע קינדער דערצױגן מיטן ייִדישן לשון. פֿון דער מאַמעס צד האָט דער זײדע ע״ה, כאָטש אַן אָפּשטאַמיקער פֿון דײַטשלאַנד, געקענט ייִדיש, און די באָבע ע״ה, אַ ייִדענע פֿון פּרײַסן, האָט בלי ספֿק געשטאַמט פֿון ייִדיש־רעדנדיקע ייִדן. הקיצור, יאַנקל־פּרצן ליגט ייִדיש טיף אין בלוט. על־כּן האַלט ער ייִדיש פֿאַר אַ גײַסטיקן מאַמע־לשון. אײַ ,אין די קינדעריאָרן האָט ער גאָר גערעדט גױיִש? אָט דאָס האַלט ער פֿאַר „דעם גורלס אַ טעות” — אַן אומגליקלעכער פּועל־יוצא פֿון דער קולטורעלער אַסימילאַציע און דעם נאַצישן גענאָציד, נישט געדאַכט זאָלן זײ װערן. ער װיל פֿאַרשפּרײטן דאָס ייִדישע לשון אױף װי װײַט מעגלעך צװישן די הײַנטיקע יורשים פֿון דער שפּראַך – ד״ה דעם גאַנצן אַשכּנזישן פֿאָלק. ער לערנט פּריװאַטע לעקציעס און אַרבעט מיט אױף אַ פּראָגראַם צו לערנען די ייִדישע שפּראַך אין אינטערנעט. דערצו אַרבעט ער אױפֿן יוגנטרוף־װעבזײַטל. און פֿאַרשטײט זיך אַז מיט די קינדער, זאָל עס זײַן אין אַ מזלדיקער שעה, װעט ער אי״ה רעדן רק ייִדיש. װי עס שטײט געשריבן, שלא שינו את לשונם!
מינע־ליפֿשע װישװאַנאַט (קאַסירערקע)
רעדט ייִדיש אַזש פֿון דער מאַמעס בױך. איר ערשט װאָרט (אַחוץ פּשוט “טאַטע־מאַמע”) איז געװען “טי־אַ” ־ דאָס הײסט, “עפֿן די טיר!” זי איז אױפֿגעװאַקסן מיט יוגנטרוף ־ אירע טאַטע־מאַמע האָבן זיך באַקענט אױף דער ייִדיש־װאָך, זי איז געגאַנגען אין פּריפּעטשיק, אַ זונטיקשול פֿאַר ייִדיש, ביז זי איז געװען 15 יאָר אַלט, און קומט יעדעס יאָר אױף דער ייִדיש־װאָך פֿון זינט זי איז געבױרן געװאָרן (העכער 23 יאָר!). זי איז איצט אַ גראַדויִר־סטודענט אינעם דזשאָרדזשע־אינסטיטוט פֿאַר טעכנאָלאָגיע און שטודירט ציװילע אינזשינירערײַ. זי װאָלט געװאָלט הערן פֿון אַלע דרומדיקע לײַט װאָס זענען אינטערעסירט צו רעדן ייִדיש!
דזשאָרדין קוציק (פֿאָרזיצער)
האָט זיך אָנגעהױבן צו לערנען ייִדיש װען ער איז געװען 16 װײַל ער האָט געװאָלט טאָן פֿאָרשאַרבעט װעגן דעם חורבן־אײראָפּע פֿון דעם פּערספּעקטיװ פֿון די ביכער װאָס זענען געשריבן װעגן דער טעמע אױף ייִדיש. אַז ער האָט זיך אָנגעהױבן צו לערנען די שפּראַך, האָט ער געפֿונען אַז ער איז געװען אַ סך מער פֿאַראינטערעסירט אין דער ראָלע פֿון ייִדיש אין דעם ייִדישן לעבן און אין די קולטורעלע אוצרות און רעליגיעזע אינפֿאָרמאַציע, סײַ דורך מענטשן און סײַ דורך דעם געשריבענעם װאָרט ,מיט װעלכן ער האָט זיך נאָר געקענט באַקענען דורך דער ייִדישער שפּראַך. נאָך אַז ער האָט אַנטדעקט אַז ייִדיש, אַנשטאָט דעם װאָס ער האָט געמײנט פֿון קינדװײַז אָן, איז נישט קײן טױטע אָדער כּמעט טױטע שפּראַך, האָט ער גענוצט אַ סך פֿון זײַן פֿרײַער צײַט צו העלפֿן פֿאַרשפּרײטן ייִדיש צװישן יונגע מענטשן . ער איז פֿאַראינטערעסירט, בפֿירוש, אין צירקולירן רעסורסן צו העלפֿן ייִדיש־רעדנדיקע מענטשן אױפֿצוהאָדעװען זײערע קינדער אױף ייִדיש. איצט הײבט ער אָן צו שרײַבן אַ פֿיל־שפּראַכיק װעבזײַטל װעגן דער טעמע. ער איז געװאָרן אַ מיטגליד פֿון יוגנטרוף נאָך דעם װאָס אַרעלע װישװאַנאַט האָט אים געשיקט אַ בליצבריװ אין 2007 און ער איז געװאָרן אַ מיטגליד פֿון דער עקזעקוטיװע אין פֿעברואַר 2008. ער האָט פֿאַרענדיקט ראָטגערס אוניװערסיטעט װוּ ער האָט שטודירט די שפּאַנישע שפּראַך און ייִדישע לימודים. זײַן ביז-גראַדויִר טעזיס האָט ער געשריבן װעגן קינדער-ביכער אױף ייִדיש בײַ הײַנטצײַטיקע חסידישע ייִדן. ער אַרבעט איצט בײַם ייִדישן ביכער צענטער מיט די קלאַנג-אַרכיװן . ער האָט זיך געלערנט ייִדיש אין גראַץ־קאַלעדזש אין פֿילאַדעלפֿיע און אין דער װילנער ייִדיש־אינסטיטוט אין דער װילנער אוניװערסיטעט
אָנגעשטעלטע
יהודית בראָ־פּינהאַסיק
אַרבעט שױן מיט אַדמיניסטראַציע און געלטשאַפֿערײַ פֿאַר נישט־פּראָפֿיטיקע אָרגאַניזאַציעס אין די פֿעלדער פֿון געזונט, דערציונג, סבֿיבֿה, און קונסט העכער 16 יאָר. אין דער ייִדיש־װעלט, איז זי די אַנטװיקלונג־דירעקטאָרין פֿאַר יוגנטרוף שױן 4 יאָר לאַנג און איז געװען אַ געהילף־אַנטװיקלונג־דירעקטאָר פֿאַר ליװינג־טראַדישאָנס (קלעזקאַמפּ). אַ געװעזענער פּראָפֿעסיאָנעלע זינגערין און אַקטריסע, יהודית זינגט שױן 14 יאָר לאַנג מיטן ייִדישן פֿילהאַרנאָמישן פֿאָלקסכאָר, װעלכער זינגט לידער נאָר אױף ייִדיש. זי האָט אַ צערטיפֿיקאַט אין געלטשאַפֿערײַ־אַדמיניסטראַציע פֿונעם ניו־יאָרקער אוניװערסיטעט, און האָט גראַדוירט פֿײַ־בעטאַ־קאַפּפּאַ פֿון מערילענד־אוניװערסיטעט מיט אַ דיפּלאָם אין פּאָליטישע װיסנשאַפֿט מיט אַ בײַלימוד אין זשורנאַליסטיק, און אַ מאַגיסטער אין פֿילם־געשיכטע און פֿילמקריטיק. שױן אַן אַקטריסע העכער 15 יאָר, יהודית רעדט אױך ייִדיש, און איר זון דזשאָי לערנט ייִדישע שפּראַך און קולטור אין דער אַרבעטער־רינג־שולע. זי איז שױן אַ מיטגליד ־ און פֿאַרברענגט אױף דער ייִדיש־װאָך שמועסנדיק, זינגענדיק, און זיך אױסשפּאַנענדיק ־ מער װי אַ יאָר־צענדליק.
יהודית װאַלעצקי
איז אױפֿגעװאַקסן אין אַן אָפֿענער ייִדיש־רעדנדיקער הײם אין ברוקלין. זי איז געגאַנגען אין פּריפּעטשיק, אַ געװעזענע יוגנטרוף־שפּילגרופּע פֿאַר ייִדיש־רעדנדיקע קינדער, מיט אַנדערע יוגנטרוף־קינדער. זי האָט אָנגעפֿירט מיט דער ייִדיש־װאָך 4 יאָר לאַנג, און קוקט פֿאָרױס צו זען װי עס װעט װײַטער בליען. כאָטש זי איז איצט צוריקגעגאַנגען צו איר ענגליש־רעדנדיקער קאַריערע, איז ייִדיש נאָך אַלץ נאָװנט צו איר האַרץ. דאָס מײנט, פֿאַרשטײט זיך, אַז זי פֿילט זיך נאָך אַלץ מאָדנע און אומבאַקװעם װען זי רעדט מיט קלײנע קינדער און חיות אױף ענגליש!
