מנחם־יאַנקל אײדלמאַן

קודם־כּל װיל איך אײַך באַדאַנקען װאָס איר האָט באַשלאָסן צו לײענען מײַן ביאָגראַפֿיע אױף ייִדיש. איר האָט מסתּמא געמײנט אַז ס׳איז פּשוט אַן איבערזעצונג פֿון איר ענגלישן כּנגד. אָבער, אַ פּנים, דערמאָנט מען אין דעם דאָזיקן פּאַראַגראַף נישט קײַן חזר־פֿלײש, פֿוסבאָל אָדער אַפֿילו ייִװאָ. דאָ רעד איך אַראָפּ פֿון האַרצן. װאָס איז אױף דער לונג איז אױף דער צונג. דאָ שװימען אַרױס אַלע סודות װאָס װעלן געלײענט װערן פֿון דער באַפֿעלקערונג װאָס קען לײענען ייִדיש, און/אָדער די װאָס האָבן אַ פּראָגראַם אױפֿן קאָמפּיוטער צו לײענען ייִדישע שריפֿט. אַזױ צי אַזױ, װעל איך שױן אַראָפּרעדן פֿון האַרצן. איך זוך אַ כּלה און איך האָב שטאַרק מורא פֿאַר פֿיש.

ישׂראל באַס (סעקרעטאַר)

איז געװאָרן פֿאַראינטערעסירט מיט ייִדיש באַלד נאָך זײַן בר־מיצװה. ער האָט זיך געכאַפּט אַז אױב ער הײבט נישט אָן זיך צו לערנען ייִדיש, װעט עס זיכער אױפֿהערן צו האָבן אַ באַטײַטיקע צוקונפֿט אין זײַן משפּחה. איצטערט רעדט ער שױן ייִדיש מיט זײַן מאַמע און פּלימעניקל. ישׂראל איז נאָך אַנדערהאַלב יאָר קאַלעדזש אין קאַליפֿאָרניע משנה־מקום געװען קײן שטאָט ניו־יאָרק װוּ ער שטודירט פֿילאָסאָפֿיע און ייִדישע לימודים בײַם סיטי־קאַלעדזש. מחוץ קאַלעדזש שטודירט ישׂראל די װערק פֿון חײם זשיטלאָװסקי און אַנדערע חשובֿע טעריטאָריאַליסטן. בײַם יוגנטרוף אַרבעט ישׂראל אױס העמדער פֿאַר דער קראָם. דערצו האָט ער אָנגעהױבן צו אַרבעטן אױף גרױסע אונטערנעמונגען, בתוכם אַ ייִדיש־קאָנפֿערענץ און אַ ייִדיש־לאַנדװירטשאַפֿט־פּראָגראַם.

לײזער בורקאָ

האָט אָנגעהױבן לערנען זיך ייִדיש, כּדי צו קענען רעדן מיט זײַנע באָבע־זײדע אין ישׂראל, װאָס קענען נישט קײן ענגליש. ער האָט באַקומען אַ דיפּלאָם אין מיטל־עלטערישע און רענעסאַנס־לימודים אין דער ניו־יאָרקער אוניװערסיטעט, װוּ ער האָט זיך דער עיקר פֿאַרנומען מיט גערמאַנישער פֿילאָלאָגיע. דערנאָך האָט ער אַ מאַגיסטער אין מיטל־עלטערישע גערמאַנישע שפּראַכן באַקומען פֿון דער אוניװערסיטעט פֿון מינעסאָטאַ. ייִדיש קען ער סײַ פֿונעם ייִװ”אָ־זומער־פּראָגראַם, סײַ פֿונעם פֿאָרװערטס, װוּ ער האָט געאַרבעט 3 יאָר װי אַ בחור־הזעצער און רעדאַקציע־אַסיסטענט. איצטער מאַכט ער אַ דאָקטאָראַט בײַם ייִדישן טעאָלאָגישן סעמינאַר אין ניו־יאָרק, װוּ ער פֿאַרנעמט זיך מיט דער ייִדישער געשיכטע און ליטעראַטור. ‬

יאַנקל־פּרץ בלום (פֿאָרזיצער)

ייִדיש האָט יאַנקל־פּרץ בירושה דער עיקר פֿונעם טאַטנס צד׃ דער זײדע ע״ה איז געװען אַ זעצער בײַם פֿאָרװערטס, און די באָבע ע״ה, אַ פּױלישע, האָט אַװדאי אױך גערעדט ייִדיש כּל־ימיה. די מומע, צו לענגערע יאָר, איז אַ ייִדישיסטקע און האָט די אײגענע קינדער דערצױגן מיטן ייִדישן לשון. פֿון דער מאַמעס צד האָבן די באָבע ע״ה און דער זײדע צו לענגערע יאָר געשטאַמט פֿון דײַטשלאַנד (יעקלאַנד, װי דער זײדע רופֿט עס אָן), און מע קען זיך משער זײַן אַז מיט נישט צו פֿיל דורות צוריק האָבן די משפּחות גערעדט מערבֿ־ייִדיש. (דער זײדע קען אױך מזרח־ייִדיש פֿון דער ישיבֿה.) בקיצור, יאַנקל־פּרץ האַלט ייִדיש פֿאַר אַ גײַסטיקן מאַמע־לשון. און דאָס װאָס ער האָט פֿאַקטיש גערעדט ענגליש אין די קינדעריאָרן, װידער, האַלט ער נאָר פֿאַר “דעם גורלס אַ טעות” — אַן אומגליקלעכער פּועל־יוצא פֿון דער קולטורעלער אַסימילאַציע און דעם נאַצישן גענאָציד, נישט געדאַכט זאָל עס װערן. ער װיל פֿאַרשפּרײטן דאָס ייִדישע לשון אױף װי װײַט מעגלעך צװישן די הײַנטיקע יורשים פֿון דער שפּראַך – ד”ה דעם גאַנצן אַשכּנזישן פֿאָלק. ער פֿירט ייִדיש־קורסן פֿאַר אָנהײבער און פֿאַר מיטנדיקע בײַם יוגנטרוף און גיט אױך פּריװאַטע לעקציעס. דערצו דינט ער אַלס פֿאָרזיצער פֿון דער עקזעקוטיװע און אַרבעט אױפֿן װעבזײַטל. און פֿאַרשטײט זיך אַז מיט די קינדער, זאָל עס זײַן אין אַ מזלדיקער שעה, װעט ער אי״ה רעדן רק ייִדיש. װי עס שטײט געשריבן, שלא שינו את לשונם!

אַרעלע װישװאַנאַט

‏

‏אַרעלע איז אַ 20־יעריקער צװײטיאָרלער אין דער האַרװאַרד־אוניװערסיטעט. ער איז אַ גרױסער חסיד פֿון אידיאָמאַטיק, גראַמאַטיק, און תּורה. ער גלײבט נישט אַז ייִדיש איז קײן סלאַװישע שפּראַך. אַחוץ דעם לײענען די ייִדישע ליטעראַטור האָט אַרעלע ליב צו שפּילן ספּאָרט, עסן קעז, שפּילן מוזיק און אױסזוכן אַלע באַהאַלטענע ייִדיש־רעדערס אױף דער װעלט. לעבן זאָל די רעװאָלוציע! ‏

מינע־ליפֿשע װישװאַנאַט (קאַסירער)

מינע־ליפֿשע רעדט ייִדיש אַזש פֿון דער מאַמעס בױך. איר ערשט װאָרט (אַחוץ פּשוט “טאַטע־מאַמע”) איז געװען “טי־אַ” ־ דאָס הײסט, “עפֿן די טיר!” זי איז איצט אַ ביז־גראַדויִר־סטודענט אין עם.אײַ.טי און שטודירט ציװילע אינזשענירערײַ. זי װעט זיך לערנען איר דריט יאָר קאַלעדזש אין דער קײמברידזשער אוניװערסיטעט ־ זי האָפֿט צו העלפֿן פֿאַרשפּרײטן יוגנטרוף ביז ענגלאַנד!

אַבֿיגיל מילער

האָט זיך אָנגעהױבן לערנען ייִדיש אין טעקסעס־אוניװערסיטעט אין יאָר 2000. זי האָט אױך געמאַכט אַ סטאַזש בײַ דער נאַציאָנאַלער ייִדישער ביכער־צענטראַלע אין 2001 און איז געװען אַ סטודענטקע אין ייִװ”אָ־פּראָגראַם 2002. זי האָט זיך געלערנט לינגװיסטיק װי אַ ביז־גראַדויִר סטודענט אין סײַמאָנס־ראָק־קאַלעדזש, און דערציִונג פֿון טױבע קינדער װי אַ גראַדויִר־סטודענטקע אין דער באָסטאָנער־אוניװערסיטעט. אַבֿיגיל איז איצט אַ לערערין פֿון טױבע קינדער מיט פֿאַרשײדענע מומין אין פֿראַמינגהאַם, מאַסעטשוסעץ. ‬

דזשאָרדין קוציק

האָט זיך אָנגעהױבן צו לערנען ייִדיש װען ער איז געװען 16 װײַל ער האָט געװאָלט טאָן פֿאָרשאַרבעט װעגן דעם חורבן־אײראָפּע פֿון דעם פּערספּעקטיװ פֿון די ביכער װאָס זענען געשריבן װעגן דער טעמע אױף ייִדיש. אַז ער האָט זיך אָנגעהױבן צו לערנען די שפּראַך, האָט ער געפֿונען אַז ער איז געװען אַ סך מער פֿאַראינטערעסירט אין דער ראָלע פֿון ייִדיש אין דעם ייִדישן לעבן און אין די קולטורעלע אוצרות און רעליגיעזע אינפֿאָרמאַציע, סײַ דורך מענטשן און סײַ דורך דעם געשריבענעם װאָרט ,מיט ‬‫װעלכן ער האָט זיך נאָר געקענט באַקענען דורך דער ייִדישער שפּראַך. נאָך אַז ער האָט אַנטדעקט אַז ייִדיש, אַנשטאָט דעם װאָס ער האָט געמײנט פֿון קינדװײַז אָן, איז נישט קײן טױטע אָדער כּמעט טױטע שפּראַך, האָט ער גענוצט אַ סך פֿון זײַן פֿרײַער צײַט צו העלפֿן פֿאַרשפּרײטן ייִדיש צװישן יונגע מענטשן . ער איז פֿאַראינטערעסירט, בפֿירוש, אין צירקולירן רעסורסן צו העלפֿן ייִדיש־רעדנדיקע מענטשן אױפֿצוהאָדעװען זײערע קינדער אױף ייִדיש. איצט הײבט ער אָן צו שרײַבן אַ פֿיל־שפּראַכיק װעבזײַטל װעגן דער טעמע. ער איז געװאָרן אַ מיטגליד פֿון יוגנטרוף נאָך דעם װאָס אַרעלע װישװאַנאַט האָט אים געשיקט אַ בליצבריװ אין 2007 און ער איז געװאָרן אַ מיטגליד פֿון דער עקזעקוטיװע אין פֿעברואַר 2008. ער איז אַ סטודענט אין זײַן צװײטן יאָר אין רוטגערס־אוניװערסיטעט (ניו־דזשערזי). זײַנע הױפּט־לימודים זענען שפּאַניש און לינגװיסטיק מיט ספּעציעלע אינטערעסן אין צװײשפּראַכיקײט בײַ קינדער און ייִדישע שפּראַך און קולטור. ער האָט זיך געלערנט ייִדיש אין גראַץ־קאַלעדזש אין פֿילאַדעלפֿיע און אין דער װילנער ייִדיש־אינסטיטוט אין דער װילנער אוניװערסיטעט

דניאל שעכטער

רעדט מאַמע־לשון זינט ער איז געבױרן געװאָרן. ער איז אַקטיװ געװאָרן אין יוגנטרוף אין די לעצטע פּאָר יאָר און מײנט אַז איר מיסיע איז זײער אַ װיכטיקע. ער װעט זיך לערנען אין אַ ישיבֿה אין ירושלים איבעראַיאָר און װעט ממשיך זײַן מיט זײַן דערציִונג אין דער אוניװערסיטעט פֿון פּענסילװײניע.